Wzloty i upadki miasta Zhenjiang

Posted on 30 kwietnia 2010 - autor:

0


Reźby przed dawnymkonsulatem brytyjskim

Reźby przed dawnymkonsulatem brytyjskim

Zhenjiang to niewielkie, typowo chińskie, powiatowe miasto w prowincji Jiangsu o wartych zwiedzenia atrakcjach turystycznych i ciekawej historii. Mimo, że oddalone o niecałe 2 godziny jazdy pociągiem od Szanghaju i niecałe pół godziny od rozwijającego się w ostatnich latach w błyskawicznym tempie Nankinu, zachowało wygląd typowego chińskiego prowincjonalnego miasteczka sprzed kilku, kilkunastu lat. Władze chińskie chcą zwrócić uwagę opinii publicznej przede wszystkim na wielkie i przeżywające boom gospodarczy metropolie jak Pekin, Szanghaj, Kanton czy Shenzhen, jednak znaczna część kraju wciąż jest bardziej podobna do Zhenjiangu. Wizyta w tym mieście, oprócz okazji do zwiedzenia ciekawych miejsc i zabytków, pozwala również na spojrzenie na Chiny nie tylko przez pryzmat dwucyfrowego wzrostu PKB i biurowców nowoczesnych dzielnic wielkich miast, ale również przez pryzmat typowej chińskiej prowincji, której historia i współczesność pod wieloma względami pozwalają lepiej spojrzeć na ten kraj i ludzi w nim mieszkających.

dawny konsulat brytyjski

dawny konsulat brytyjski

Wizyta w tym mieście, oprócz okazji do zwiedzenia ciekawych miejsc i zabytków, pozwala również na spojrzenie na Chiny nie tylko przez pryzmat dwucyfrowego wzrostu PKB i biurowców nowoczesnych dzielnic wielkich miast, ale również przez pryzmat typowej chińskiej prowincji, której historia i współczesność pod wieloma względami pozwalają lepiej spojrzeć na ten kraj i ludzi w nim mieszkających.

brązowe naczynie - dowod nadania lenna

Brązowe naczynie – dowód nadania lenna

Historia miasta i jego burzliwe dzieje były wyznaczane przez dwa czynniki, które nadawały bieg życiu miasta – Jangcy, a od poł. XIX w. Europejczycy. Początki Zhenjiangu związane są z ustanowieniem w XI w.p.n.e. w Dantu (obecnie jeden z dystryktów powiatu Zhenjiang) lenna o nazwie „Yi”. Według podań lenno zostało przydzielone Zhong Xiang, jednemu z członków rodu książęcego, który zrezygnował z rywalizacji o władzę i ruszył na południe w poszukiwaniu cudownych ziół, które miały uzdrowić jego ojca. W Dantu natknął się na osadę plemienia Jing Man, należącego do rodziny ludów Miao i postanowił pozostać wśród nich. Historia ta jest potwierdzona dzięki wykopaniu w Dagang Yandunshan naczynia brązowego z okresu Zachodnich Zhou, które jest dowodem nadania lenna.

Naczynie brązowe z państwa Wu

Naczynie brązowe z państwa Wu

Znaczenie miejscowości wzrosło w okresie Wiosen i Jesieni, kiedy znajdowało się na obszarze państwa Wu. Władca państwa Wu – Fu Cha podjął decyzję o przekopaniu kanału Han łączącego rzeki Jangcy i Huai. Zbudowany w latach 486-484 p.n.e. kanał początkowo miał przeznaczenie militarne – służył jako droga szybkiego transportu wojsk państwa Wu w czasie kampanii wojennych na północy przeciw państwom Qi i Jin. Znaczenia ekonomicznego kanał Han nabrał już po upadku państwa Wu w okresie wschodnich Han (po II w n.e.), a za dynastii Sui został włączony do Wielkiego Kanału. Znaczenie miasta pokazuje zbudowany na szczycie Beishan w Dantu grobowiec króla Xu Wei.

Muzeum

Muzeum

W zbiorach nowoczesnego muzeum w Zhenjiang znajduje się duża kolekcja brązów z okresów Wiosen i Jesieni i Walczących Królestw, warta obejrzenia ze względu na charakterystyczny styl sztuki brązowniczej tego regionu w porównaniu do klasycznych brązów dynastii Shang i Zhou. Po upadku państwa Wu Zhenjiangwchodził kolejno w skład kilku państwi wraz ze zjednoczeniem Chin przez kraju przez Qin Shihuangdi w 221 r p.n.e wszedł w skład cesarstwa.

Wnętrze muzeum

Wnętrze muzeum

Po krótkotrwałym zjednoczeniu kraju przez Zachodnich Jin (260-317 n.e.) północ Chin pogrążyła się w chaosie. Władcy barbarzyńskich plemion ustanowili szereg państewek, które nieustannie walczyły ze sobą. Zhenjiang pełnił w tym burzliwym okresie dwie ważne funkcje: kluczowego punktu obrony przed próbami barbarzyńców przekroczenia Jangcy oraz ważnej przeprawy, przez którą uciekinierzy z ogarniętej chaosem północy docierali na spokojniejsze i bardziej cywilizowane południe.

Srebrne nakrywki (dynastia Tang)

Srebrne nakrywki (dynastia Tang)

W czasach dynastii Sui i Tang Zhenjiang był jednym z miast portowych położonych przy Wielkim Kanale łączącym północ i południe Chin ułatwiającym między innymi transport żywności w ogólnokrajowym systemie spichlerzy państwowych.

Srebrna patera (dynastia Song)

Srebrna patera (dynastia Song)

Identyczną rolę jak w czasie Wschodniej dynastii Jin Zhenjiang odegrał w okresie południowej dynastii Song w XII w., kiedy to w mieście i okolicach umieszczono kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy mających za zadanie bronić południa Chin przed napierającymi z północy Dżurdżenami. Uciekinierzy z północy Chin przyczynili się do znacznego wzrostu populacji i do jej zróżnicowania etnicznego.

Pagoda Houta (dynastia Yuan)

Pagoda Houta (dynastia Yuan)

Za czasów mongolskiej dynastii Yuan na teren Zhenjiangu Mongołowie w XIII w. przesiedlili jeńców wojennych z kilku podbitych ludów, między innymi Hui, Dżurdżenów i Ujgurów. Wraz z tymi mniejszościami pojawiły się obok dotychczas obecnych religii islam i nestorianizm.

Uliczka Xijindu

Uliczka Xijindu

Wielka historia wkracza z powrotem do miasta wraz z nastaniem okresu wojen opiumowych i europejską penetracją Chin. W 1842 r. hrabia Hugh Gougb na czele 15 tys. żołnierzy atakuje miasto i po zaciekłej walce zdobywa je i pali. Przeprowadzona przez Brytyjczyków operacja w Zhejiangu wpływa na podpisanie przez rząd Qing traktatów nankińskich. W 1853 miasto atakują wojska Tajpingów. Dotkliwie zniszczone w tym okresie miasto odbuduje się bardzo szybko, głównie dzięki brytyjskim najeźdźcom.


Brytyjski konsulat

Brytyjski konsulat

W1861 r. podpisany zostaje traktat o ustanowieniu koncesji brytyjskiej w Zhenjiangu. W mieście zostaje wybudowany elegancki, w stylu kampanii wschodnioindyjskiej zespół budynków konsulatu, i ściągają do niego masowo przedsiębiorcy zagraniczni i chińscy z prowincji Guangdong. Przez najbliższe 50 lat miasto przeżywa okres największej w swoje historii prosperity. Staje się najważniejszym portem rzecznym i ośrodkiem handlu w regionie. Towary z Jiangsu, Henan, Shandong, Hunan i Anhui są dostarczane do magazynów i nadbrzeży portowych w Zhenjingu, skąd płyną do Szanghaju.

Odnowiona część uliczki Xijindu

Odnowiona część uliczki Xijindu

Zhenjiang spycha w cień o wiele większy, ale zniszczony i podupadły po powstaniu Tajpingów Nankin oraz znaczniejszy w poprzednich okresach ośrodek w Yangzhou. W obrębie koncesji obowiązują w stosunku do lokalnych chińskich przedsiębiorców ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Biznes prowadzony przez zagranicznych kupców kwitnie.

Rezydencja Pearl Buck

Rezydencja Pearl Buck

Wraz z europejskimi i amerykańskimi kupcami, i dyplomatami w Zhenjiangu pojawili się misjonarze różnych kościołów. Jednym z nich był Absalom Sydenstricker, prezbiterianin, który przybył do Chin wraz z żoną Caroline i córką Pearl. Pearl Sydenstricker (po wyjściu za mąż zmieniła nazwisko na Buck) wychowana i wykształcona w dwóch kręgach kulturowych zachodnim i chińskim, to jedna z najważniejszych zachodnich pisarek piszących o Chinach.

Fotografia Pearl Buck (źródło: wikipedia)

Fotografia Pearl Buck (źródło: wikipedia)

W jej dorobku jest kilkadziesiąt powieści, pozycji dokumentalnych i wielu opowiadań, w których pokazuje codzienne życie Chińczyków z różnych warstw społecznych. Uhonorowana nagrodami Nobla i Pulitzera za swoją działalność pisarską zasłynęła również jako niestrudzona działaczka humanitarna, założycielka między innymi Welcome House, Inc – pierwszej międzynarodowej i międzyrasowej agencji adopcyjnej. W Zhenjiangu obok rezydencji, w której mieszkała razem z rodzicami założona została jej izba pamięci, w której zgromadzono związane z nią fotografie i inne pamiątki.

Pierwszy parowóz w Chinach "Pioneer"

Pierwszy parowóz w Chinach „Pioneer”

Ale tak jak Europejczycy przyczynili się do prosperity miasta, tak również doprowadzili w początkach XX wieku do upadku jego pozycji. Zbudowana w 1906 roku kolej z Pekinu do Hankou (jedna z części dzisiejszego miasta Wuhan) oraz zbudowana w 1911 roku kolej z Pekinu do Szanghaju przechodząca przez Tianjin spowodowała drastyczny spadek ilości towarów przechodzących przez Zhenjiang. Dodatkowym ciosem dla miasta był szybki rozwój Nankinu, który otrząsnął się ze zniszczeń i marazmu po upadku powstania Tajpingów i odzyskał dawną pozycję głównego miasta w regionie. Zhenjiang z centrum logistyczno – handlowego o znaczeniu ogólnokrajowym spadł do pozycji niewielkiego rzecznego miasta portowego obsługującego transport towarów między północną częścią prowincji Jiangsu a Szanghajem.

W 1929 roku do Zhenjiang zostaje stolicą Jiangsu, głównie z powodu przeniesienia do Nankinu stolicy państwa (podobna nobilitacja spotkała Shijiazhuang, które zostało stolicą prowincji Hebei, gdy Pekin został stolicą Chin i miastem wydzielonym pod bezpośrednim zarządem rządu centralnego). W listopadzie 1937 r. miasto zostało zdobyte i zniszczone przez wojska japońskie. Po przejęciu władzy przez partię komunistyczną i ustanowieniu Chińskiej Republiki Ludowej Zhenjiang nie odzyskał już dawnego znaczenia i został przekształcony w zwykłe miasto powiatowe.

Jedna z bocznych uliczek

Jedna z bocznych uliczek

Obecnie Zhenjiang jest niewielkim miastem, któremu jednak bardzo daleko od względem zamożności i poziomu życia do niezbyt odległego Nankinu czy chociażby innych miast regionu takich jak Suzhou czy Wuxi. Dużą szansą dla miasta jest uruchomienie szybkiego połączenia kolejowego z Nankinem i Szanghajem oraz aktywne działania lokalnych władz mające na celu przyciągnięcie w region inwestycji.

Advertisements
Posted in: MIEJSCA