Szara strefa, ukryte dochody i wszechobecna korupcja

Posted on 16 sierpnia 2010 - autor:

0


Szara_strefa_china_tells

źródło wykresu: http://blog.chinatells.com/

Grupa badaczy pod kierownictwem Wang Xiaolu przeprowadziła w latach 2007 – 2009/2010 badania rzeczywistych dochodów chińskich gospodarstw domowych za lata 2005 i 2008. Wyniki są szokujące. Średni dochód na osobę w grupie 10% najlepiej sytuowanych gospodarstw domowych jest w rzeczywistości kilkukrotnie wyższy niż ujawniany w oficjalnych statystykach. Oznacza to, że faktyczna przepaść pomiędzy bogatymi a biednymi w Chinach dynamicznie rośnie. Z drugiej strony oznacza to także, że siła nabywcza chińskiego społeczeństwa, a przede wszystkim zamożnych mieszkańców dużych ośrodków miejskich, jest o wiele większa niż to wynika ze statystyk.

Pełen luk, sprzeczności i niedopowiedzeń chiński system prawny w praktyce nie stawia w w wielu kwestiach jasnej granicy między tym co dozwolone, a tym co zakazane, Nie obowiązuje zasada – co nie jest zakazane, to jest dozwolone, ale raczej – to co nie jest dozwolone to jest zakazane, choć niekoniecznie egzekwowane. W związku z czym istnieje ogromna sfera położona pomiędzy dozwolonym a zakazanym. Ocena przypadków z tej sfery przez administrację państwową czy sądy oparta jest na ogromnej dowolności i arbitralności.

Wang Xiaolu badając szarą sferę przychodów Chińczyków na podstawie przepisów prawnych i praktyki zbudował poniższą definicje przychodów szarej sfery jako:

  • wątpliwe przychody, które nie mają wyraźnego oparcia w regulacjach prawnych i które nie są zgodne z zasadami współżycia społecznego;
  • przychody niezgodne z prawem;
  • przychody z niejasnego źródła;
  • pochodzące z legalnego źródła, ale nie poddane opodatkowaniu, któremu powinny być poddane na podstawie odpowiednich przepisów;

Badania na których został oparty raport przeprowadzono przy użyciu ankiet, które zostały tak skonstruowane, żeby ankietowani udzielali informacji stopniowo od najmniej wrażliwych po kwestie potencjalnie dla nich niebezpieczne. W Chinach stosunek społeczeństwa do ankiet i gwarancji anonimowości jest raczej negatywny w związku z czym badania musiały być przeprowadzone z dużą dozą delikatności i subtelności.

Badania przeprowadzone dla roku 2005 wykazały, że po wliczeniu ukrytego dochodu do statystyk, równica dochodów rzeczywistych pomiędzy 10% najlepiej zarabiających gospodarstw domowych w miastach, a 10% populacji najsłabiej zarabiających gospodarstw domowych w miastach wyniosła 31 razy (w przeliczeniu na osobę), przy oficjalnych statystykach szacujących tylko 9 -krotną różnicę. W kwotach Różnica pomiędzy średnim dochodem na osobę z grupy 20% najzamożniejszych gospodarstw domowych w miastach a średnią 20% najuboższych gospodarstw domowych na wsi wyniósła aż 55 razy (w przeliczeniu na osobę). Podczas gdy według oficjalnych danych różnica miała wynosić tylko 21 razy.

W ankiecie skutecznie przebadano 4195 domostw z 64 miast i 14 powiatów w 19 prowincjach. Wszystkie badane gospodarstwa domowe w miastach zostały podzielone na równo liczbowo 10 grup, czyli każda grupa obejmowała 10% wszystkich badanych gospodarstw domowych w miastach. Analogicznie podzielono badane gospodarstwa domowe na wsiach.

Według oficjalnych danych 10% najlepiej zarabiających gospodarstw domowych w 2008 r. miało do rozdysponowania kwotę 139 000 RMB/osobę (ok 20600USD), a nie 44 000 RMB (ok. 6500 USD) jak wynika z oficjalnych rządowych statystyk. Różnica pomiędzy dochodem według oficjalnych statystyk, a wyliczonym przez socjologów to 3.2 raza. Kwota ukrytego dochodu 10% najlepiej zarabiających gospodarstw domowych stanowiła 63% całej kwoty ukrytego dochodu wszystkich gospodarstw domowych. Jeśli dodamy do tego kolejne 10% dobrze zarabiających gospodarstw domowych, to według badaczy w rękach 20% najlepiej zarabiających gospodarstw domowych znajduje się 80% ukrytego dochodu wszystkich gospodarstw domowych.

W 2008 r. różnica pomiędzy realnym średnim dochodem w 10% najuboższych gospodarstw domowych w miastach, a 10% najbogatszych gospodarstw domowych w miastach wynosiła 26 razy (5,350 RMB/osobę do 139,000 RMB/osobę). Ze względu na 12% wzrost dochodów najuboższych gospodarstw domowych w miastach różnica między dochodem w miastach zmniejszyła się z 31 razy w 2005 r. Jednak ten pozytywny objaw dotyczy tylko najsłabiej zarabiających w miastach. Średnia dochodów 20% najbogatszych gospodarstw miejskich (z dwóch grup 10% procentowych najlepiej zarabiających) to 97 000RMB/osobę średnia dochodów a 20% najuboższych gospodarstw wiejskich to 1500RMB/osobę – 65 razy a w 2005r. 55 razy. Według oficjalnych statystyk współczynnik różnicy wynosił 23.

Wyniki badań uzyskane na podstawie ankiet znajdują potwierdzenie w danych makroekonomicznych dotyczących kupna i wynajmu mieszkań, sprzedaży samochodów i innych środków trwałych czy oszczędnościach. W ciągu 3 lat (między 2005 do 2008) przyrost poziomu ukrytego dochodu gospodarstw domowych wyniósł 91% i był znacznie szybszy niż przyrost dochodu narodowego brutto w tym samym okresie.

Niektóre źródła ukrytych dochodów:

  • prezenty zwyczajowo dawane przy różnych okazjach rodzinno – towarzyskich, jak śluby czy urodziny, często w znacznej wysokości, co w przypadku urzędników państwowych lub wysoko postawionych urzędników przedsiębiorstw państwowych funkcjonuje jako ukryta łapówka;

  • nagrody i dodatki przyznawane przez przedsiębiorstwa pracownikom i księgowane jako inne wydatki w celu uniknięcia podatku dochodowego. Szczególnie znaczące są ukryte dochody wysokich urzędników przedsiębiorstw państwowych będących monopolistami na rynku. Ponieważ presja inflacyjna wymusza na pracodawcach podnoszenie pensji, a jednocześnie muszą się liczyć z kosztami, starają się uniknąć uiszczania podatku dochodowego od dodatkowych świadczeń na rzecz pracowników;
  • nie raportowane dochody z operacji giełdowych czy obrotu innymi instrumentami finansowymi;

  • fałszywe faktury albo pozorne faktury, za którymi nie idą żadne faktyczne usługi (według oficjalnych danych w 2009 r. wartość takich faktur tylko w administracji państwowej sięgnęła 142,000,000 RMB – ok. 21,037,000 USD, co faktycznie jest tylko czubkiem góry lodowej lewych kosztów;

  • korupcja przy inwestycjach publicznych (np. wartość dodatkowych wydatków i fałszywych faktur przy budowie jednego z odcinków szybkiej kolei Pekin – Szanghaj oszacowano na 1 794 000 000 RMB – ok. 265 000 000 USD);

  • korupcja przy sprzedaży praw do użytkowania wieczystego gruntów deweloperom i przedsiębiorstwom;

Więcej informacji na temat raportu, jego szczegółowych wyników i metodyki można znaleźć na blogu prowadzonym przez Wang Xiaolu, na podstawie, którego został opracowany ten wpis.

Informacje dotyczące raportu zostały podzielone na 2 wpisy

część 1: http://wang-xl.blog.sohu.com/157084578.html

część 2: http://wang-xl.blog.sohu.com/157296661.html

Więcej na temat korupcji w Chinach można znaleźć tutaj:

http://www.psz.pl/tekst-32996/Katarzyna-Sarek-Korupcja-w-Chinach-czyli-walka-z-wiatrakami

Reklamy