Europeizująca starówka w Taishan

Posted on 21 maja 2012 - autor:

0


Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_00.jpg

Taishan (台山)w prowincji Guangdong na pierwszy rzut oka niczym się nie wyróżnia. To typowe, brzydkie, chińskie miasto ze starymi, zaniedbanymi osiedlami poprzetykanymi nowymi, budowanymi naprędce kwartałami lub pojedynczymi plombami kafelkowców. Nic nie wskazuje na to, że w latach 20-ych i 30-ych naszego wieku było to jedno z największych skupisk powracających do Chin z Zachodu, głównie z USA, Chińczyków, którzy za ciężko zarobione na emigracji pieniądze stworzyli jedną z najwiękjszych i najładniejszych europeizujących starówek Guangdongu.

Taishan było jednym z pierwszych miast w Chinach, którego mieszkańcy w XIX wieku zdecydowali się na opuszczenie Chin i szukanie szansy na lepsze życie w Nowym Świecie – przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. Wielu z nich zginęło w czasie podróży morskiej. Ci, którzy dotarli do celu, pracowali między innymi przy budowie kolei, w kopalniach złota i na farmach winogron. Ci, którzy dorobili sie majątku na tyle dużego, że stać ich było na powrót do kraju w latach 20-ych i w okresie Wielkiego Kryzysu, kilkoma falami wracali do swojej dawnej ojczyzny lub ojczyzny swoich rodziców. Oczywiście nie wszyscy, szacuje się bowiem, że na ok. 930 tysięcy mieszkańców obecnego powiatu Taishan przypada aż 1,3 miliona mieszkających na Zachodzie krewnych.

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_01.jpg

Najbogatsi z tych, którzy niecałe sto lat temu zdecydowali się na powrót w rodzinne strony, tak mocno czuli swoją odrębność w stosunku do nieopuszczjących Chin krajanów, że bardzo często osiedlali się w oddzielnych osadach czy dzielnicach miejskich. Zafascynowani kulturą i dobrobytem Stanów Zjednoczonych budowali domy na podobieństwo amerykańskich z domieszką lokalnych, chińskich wpływów. Jednak przede wszystkim naśladowali wszystkie możliwe style architektoniczne, z jakimi zetknęli się przed przyjazdem do Chin.

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_02.jpg

Ponieważ czuli się odrębną grupą i chcieli mieszkać we własnym gronie, lokalne władze poszły im na rękę i w centrum miasta wydzieliły znaczny obszar pod nową dzielnicę. Doszczętnie wyburzono starą, chińską zabudowę, a przy poszerzonych (od 7.5 do 9 m szerokich) ulicach pojawiły sie budynki, które obficie czerpały np. z neogotyku, stylu wiktoriańskiego, baroku i przede wszystkim, z klasycyzującego stylu zabudowy amerykańskich miast. Charakterystyczną cechą niemal wszystkich kamienic są arkady. W związku z czym, ten typ specyficznych europeizujących kamienic z arkadami jest nazywany 骑楼.

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_03.jpg

W przeciwieństwie do chaosu panującego w zabudowie większości ówczesnych miast, w Taishan władze wprowadziły pozwolenia na budowę, których udzielano tylko na podstawie szczegółowych rysunków budynku i wyłącznie pod warunkiem, że rozmiary budynku były odpowiednio dostosowane do szerokości ulicy, przy której miały stanąć. W ciągu kilku lat powstało zupełnie nowe, eleganckie centrum miasta zbudowane głównie z importowanych materiałow (cement, stal, szkło kolorowe). Jego jądro stanowiło dziewięć, do dziś zachowanych, uliczek i skupionych przy nich około 300 budynków, z których najdłuższa i najładniejsza jest 660-metrowa Huanshi nanlu (环市南路).

Obecnie, włącznie z kamienicami znajdującymi się w owym spójnym centrum starej dzielnicy, zabudowa z lat 20-ych i 30-ych w sumie występuje przy uliczkach o łącznej długości ponad 18 km i stanowi wciąż ok. 55% całości zabudowy dzielnicy.

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_04.jpg

Ponieważ do końca ubiegłego wieku władze miejskie nie dokładały starań, aby remontować dawną zabudowę, stan techniczny wielu starych budynków uległ pogorszeniu. W przeciwieństwie jednak do władz miasta Shantou, których polityka doprowadziła do zniszczenia największej starówki w stylu europejskim w Guangdongu (o tym pisałem tutaj) władze Taishan starają sie w jakimś stopniu zachować zabytkowe centrum miasta. W 2007 r. z inicjatywy władz miejskich, specjaliści z Uniwersytetu Tongji w Szanghaju opracowali raport dotyczący działań, jakie powinny być podjęte dla zachowania starówki. Niewielka cześć budynków została oznaczona jako zabytki kultury, niektóre zostały poddane renowacji. Największym obecnie problemem sa przeróbki, jakich w budynkach dokonują mieszkańcy. W obawie o pogarszający sie stan techniczny i z braku środków na gruntowną modernizacje, na ściany kładą kafelkowe elewacje, burzą lub przebudowują attyki, powiększają lub pomniejszają okna itd.

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_05.jpg

Kilka lat temu grupa zapaleńców w Taishan próbowała prowadzić wśród mieszkańców akcję informacyjną. Wskazywali jak ważne jest zachowanie pierwotnego kształtu budynków, robili zdjęcia dokonywanych przeróbek, walczyli o ocalenie niektorych budynków przed zburzeniem. Trudno ocenić efekty ich działań, jednak jak sami podawali nie były znaczące. Byli często traktowani albo jak pomyleni turyści albo potencjalni złodzieje, którzy robią fotografie budynków, żeby ułatwić sobie przyszłe włamania, a ich wyjaśnienia przyjmowano z dużą dozą podejrzliwości.

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_06.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_07.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_08.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_09.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_10.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_11.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_12.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_13.jpg

Taishan_oldcity_starowka_台山台城骑楼_15.jpg

Advertisements
Posted in: MIEJSCA