Państwo i Partia w prywatnych chińskich firmach

Posted on 26 sierpnia 2016 - autor:

0


Łukasz Sarek
„Państwo i Partia w prywatnych chińskich firmach”

EnjoyCommunism_tumeke_blogspot_com

źródło: tumeke.blogspot.com

Chiński Związek Przemysłu i Handlu ogłosił listę 500 największych chińskich przedsiębiorstw prywatnych. Lista istotna dla każdego podmiotu który prowadzi interesy z chińskimi partnerami oraz dla instytucji państwowych, w których zakresie kompetencji jest współpraca gospodarcza z Chinami i chińskie inwestycje.

Publikowanie takiej listy oprócz tylko jednej listy największych przedsiębiorstw jest niestety konieczne, gdyż w kontrolowanej przez państwo i partię komunistyczną gospodarce czołowe miejsca zajmują przedsiębiorstwa państwowe. Z punktu widzenia wizerunkowego nie najlepiej wygląda lista w której największe prywatne firmy znajdują się na odległych pozycjach oddając prymat państwowym gigantom. Według Fortune 500 Huawei, które zajmuje pierwsze miejsce w rankingu firm prywatnych, plasuje się dopiero na 129 pozycji za dobrze ponad dwudziestoma chińskimi przedsiębiorstwami państwowymi.

Zestawienie Fortune pokazuje bowiem jak wciąż słaby w porównaniu z państwowym jest chiński sektor prywatny. Jeśli jednak uważniej przyjrzeć się chińskim przedsiębiorstwom prywatnym z listy związkowej to można mieć poważne wątpliwości co do ich statusu. Wiele z nich jest pośrednio kontrolowane przez chińskie przedsiębiorstwa i instytucje państwowe, ich założyciele oraz główni udziałowcy wywodzą się z kręgów wojskowych lub partyjnych. Niektórzy są aktywnymi członkami partii i piastują funkcje partyjne i państwowe. W państwie, w którym reżimowa KPCh jest najwyższą władzą, jej członkowie odpowiadają najpierw przed partią, a dopiero potem przed organami państwowymi włącznie z prokuraturą, służbami bezpieczeństwa i sądami. Ich zadaniem jest w pierwszej kolejności służenie partii i ich interesom, a w dalszej kolejności interesom udziałowców i innych interesariuszy. W wielu firmach udziałowcami pośrednio lub bezpośrednio są członkowie rodzin wysokich dygnitarzy partyjnych włącznie z przewodniczącym państwa i gensekiem KPCh Xi Jinpingiem, byłym premierem Wen Jiabao, członkami Politbiura.

Prowadząc interesy z chińskimi przedsiębiorstwami, oceniając je jako potencjalnych inwestorów, wykonawców inwestycji infrastrukturalnych, dopuszczając do znacznego udziału w rynku należy mieć na uwadze, że w Chinach nawet przedsiębiorstwa prywatne są zależne od decyzji partyjnych bonzów, często z nimi powiązane i, bez względu na to jak są wielkie, muszą służyć interesom partii i państwa. Nawet pobieżne przyjrzenie się kilku firmom z pierwszej dziesiątki pokazuje jak wiele z nich jest mocno powiązanych i zależnych od partii i państwa. Jak w zamian za służenie interesom partii dostają wsparcie i opiekę.
Numery poniżej wskazują na pozycję w rankigu.

Nr 1 Huawei – założone przez byłego oficera Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej Ren Zhengfei, z silną strukturą partyjną, podejrzewane o działania na rzecz chińskiego aparatu bezpieczeństwa i wywiadu. Władze Huawei, podobnie jak innych kluczowych przedsiębiorstw prywatnych, są pod stałą kontrolą państwa i partii, co niekiedy podkreślane jest publicznie. Mogą jednak również liczyć na wsparcie. W 2012 r. media podały, że Komisja Europejska zbiera dowody świadczące o tym,że Huawei otrzymywał nielegalne subsydia od rządu chińskiego. a rozpoczęte w 2013r. postępowanie, które mogło chińskiego giganta kosztować nawet 1 mld euro, zostało zaniechane w obawie przed odwetowymi działaniami Chin w stosunku do europejskich producentów sprzętu telekomunikacyjnego. Niektóre państwa zachodnie, jak Australia czy USA ograniczają udział przedsiębiorstwa w przetargach na dostawy sprzętu i tworzenie infrastruktury informatycznej. Dotyczy to również przedsiębiorstw korzystających ze sprzętu dostarczonego przez Huawei ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. W czerwcu b.r. Huawei został poddany procedurze sprawdzającej przestrzeganie re-eksportu amerykańskich technologii do Korei Północnej, Syrii i na Kubę. Udział Huawei w tym procederze, uprawdopodobniony przez dokumenty dotyczące innej chińskiej firmy ZTE, był prawdopodobnie efektem realizacji zadań nałożonych przez państwo chińskie, które chciało wesprzeć swoich dobrych przyjaciół. W kwietniu 2016 r. Indie przedłużyły na kolejne 5 lat antydumpingowe cła w wysokości 37,73 proc. na sprzęt telekomunikacyjny dostarczany przez Huawei. W 2010 r. nałożono cła w wysokości 266 proc.

Nr 3 Weiqiao Pioneering jest zkolei przykładem powiązania prywatnego przedsiębiorstwa, jego zarządu i właścicieli z lokalnymi władzami i strukturami partyjnymi. Założyciel Weiqiao Zhang Shiping krytykuje wprawdzie prowadzenie interesów w oparciu o powiązania i znajomości, jednak przychylność lokalnych władz w Biznhou i Zouping pomogło mu w uzyskaniu korzystnych warunków dla inwestycji. W 2009 firmę odwiedził Hu Jintao ówczesny gensek KPCh i prezydent Chin. W prowadzenie imperium opartego na produkcji tekstyliów, aluminium coraz bardziej zaangażowana jest córka Zhang Hongxia, aktywny członek, kadrowiec KPCh. W 2012 była jednym z kandydatów na delegata prowincji Shandong na XVIII Krajowy Zjazd Komunistycznej Partii Chin, i nazwana pierwszą czerwoną córką Shandongu. Delegatem nie została. Grupa Weiqiao zbyt mocno nadepnęła na odcisk państwowym producentom energii, sprzedając okolicznym przedsiębiorstwom prąd z własnej elektrowni o 30 proc. taniej. Jednak poparcie lokalnych władz, Weiqiao jest głównym pracodawcą w regionie, pozycja Zhang Shipinga i partyjne koneksje Zhang Hongxia uchroniły firmę przed poważniejszymi konsekwencjami, operacji uznanych za bezprawne. „Model Weiqiao” zagrażający monopolowi państwowych dostawców energii wzbudził wiele dyskusji i polemik i był jednym z czynników prowadzących do zmiany prawa energetycznego. Władze Weiqiao nadal bardzo szanują partię. Z okazji 95 rocznicy powstania KPCh firma zorganizowała wielką imprezę pod hasłem „Zawsze z Partią”. W poprzednich latach rocznice tez były uroczyście obchodzone.

Nr 4 Lenovo – założone przez chińskich inżynierów z Chińskiej Akademii Nauk jest spółką zależną Legend Holdings Corporation, które dysponuje ponad 30 proc udziałów Lenovo. Legend jest obecnie notowana na giełdzie w Hongkongu i sama z kolei jest przedsiębiorstwem kontrolowanym przez państwową Chińska Akademię Nauk, która według sprawozdania finansowego za 2015 r. dysponuje ponad 29 proc. głosów. Dominujący wpływ na poczynania spółki ma zatem państwo chińskie, a faktycznie KPCh. Innym liczącym się akcjonariuszem Legend jest China Oceanwide Holdings Group. Jej założyciel i przedstawiciel prawny Lu Zhiqiang jest aktywnym funkcjonariuszem partyjnym i obecnie członkiem Narodowego Komitetu Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin XII kadencji. Zasiada również w zarządzie Mingsheng Bank.

Nr 6 Dalian Wanda – której założycielem i zarządzającym jest Wang Jianlin były oficer ChALW, przez wiele lat budowała swoją pozycję w nieruchomościach dzięki pielęgnowaniu związków z czołowymi dostojnikami partyjnymi. Wang aktywnie działał w Dalian, kiedy jego merem był Bo Xilai.Wang twierdzi,że z Bo łączyły go jedynie kontakty zawodowe i że nawet dochodziło między nimi do poważnych sporów np w kwestii prowadzenia klubu piłkarskiego Wanda. Jednak jak podaje Pin Ho autor książki „Uderzenie w czerń” oraz inne źródła ich kontakty były dość intensywne i bez wsparcia Bo w korzystnym nabywaniu gruntów Wanda nie byłaby tym czym jest obecnie.Powiązania z członkami różnych fakcji partyjnych pozwoliły mu wyjść bez szwanku z afery Bo Xilaia. Udziałowcami w przedsiębiorstwie byli m.in. Qi Qiaoqiao, starsza siostra Xi Jinpinga, która sprzedała swoje udziały w 2013 r. zaufanemu człowiekowi; córka Wenjiabao, krewni członków politbiura Jia Qinglinga i Wang Zhaoguo. Obecnie Wanda zajmuje się skupywaniem zagranicznych firm z branży medialnej. W 2012 r. przejęła AMC Theaters, które w marcu bieżącego roku przejęło z kolei Carmike Cinemas i stało się właścicielem największej na świecie sieci kin. W ubiegłym roku Wanda przejęła australijską sieć kin Hoyts. W styczniu b.r. kupiła Legendary Entertainment i jest w trakcie rozmów dotyczących przejęcia 49 proc. Paramount Pictures. Działania Wang Jianlina zaskakująco dobrze wpasowują się w państwową i partyjną politykę budowania chińskiego soft power, co zresztą przewija się w wypowiedziach Wanga i publikacjach partyjnych mediów. Partii trzeba się odwdzięczyć. Nie na darmo Wang jest najbogatszym członkiem i jednocześnie aktywnym członkiem partii: doradcą KPCh, delegatem OZPL i członkiem Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin. Politycznym celem, realizowanym obok ekonomicznego, zagranicznych operacji Wandy jest zdobycie nowych kanałów do szerzenie w subtelniejszej formie propagandy KPCh na Zachodzie. Ogłoszone kilka miesięcy temu plany skupu przez grupę akcji Wanda Commercial, zjamującej się nieruchomościami, i wyjścia z giełdy w Hongkongu doskonale komponują się z tymi założeniami. Pozwoli to na znaczące ograniczenie informacji podawanych publicznie na temat operacji grupy.

Nr 7 CEFC China Energy Company Ltd. – enigmatyczny chiński gigant zaangażowany w branżę surowcową, energetyczną i wiele innych. Niespełna czterdziestoletni przewodniczący zarządu Ye Jianming prowadzi organizację w maoistowsko-militarystycznym stylu i jednocześnie skrzętnie skrywa swoje powiązania i pochodzenie majątku przed światem zewnętrznym. W ciągu zaledwie trzech lat (2010- 2013) CEFC zwiększyło dziesięciokrotnie przychody z 20,5 mld rmb (ok. 11,7 mld pln, kurs obecny) do 209 mld (120 mld pln) działając w kluczowych sektorach ściśle kontrolowanych przez państwo i partię. W wypowiedziach Ye i oświadczeniach innych reprezentantów firmy podkreślane jest, że celem przedsiębiorstwa jest realizowanie interesu państwa chińskiego. W 2012 r. USA obłożyły sankcjami Zhuhai Zhenrong, firmę powiązaną z Ye i CEFC za naruszenie sankcji dotyczących handlu benzyną z Iranem. ”Odpłacić krajowi przemysłem” jak głosi firmowy slogan. Służyć partii i rosnąć dzięki partii, to konkluzja o sednie działalności firmy, jaką można wysnuć z materiałów źródłowych i nielicznych opracowań, np. czeskiej sinolog Olgi Lomovej, która CEFC poświęciła kilka publikacji. W ostatnich latach CEFC aktywnie inwestuje w Czechach. Jest również sponsorem think tanku CEFC, który organizuje międzynarodowe konferencje, na których bywają przyjaciele Chin jak Kissinger i Schroeder. W działania think tanku zaangażowani są analitycy powiązani z armią i nacjonalistyczno-lewackimi kręgami KPCh, jak np. pułkownik Dai Xu piszący pod pseudonimem Long Tao, który w 2011 r. wzywał do użycia przez Chiny siły na Morzu Południowochińskim. Wiceprezesem wspieranego przez CEFC Nishan forum był generał pułkownik ChALW Xing Yunming, podejrzewany o dowodzenie tajnym Departamentem Łącznikowym Głównego Departamentu Politycznego ChALW, którego celem są zagraniczne elity gospodarcze i polityczne. Wiceprezesami CEFC byli również inni wojskowi powiązani z wywiadem np. generał Li Xiaohua.

Wpływ i udział KPCh na gospodarkę i wpływ dostojników partyjnych i państwowych tak w centrum jak i lokalnych na chińskie firmy wciąż jest odczuwalny. Partia nie pozwala o sobie zapomnieć i oczekuje wiernego wypełniania swojej woli. Przedsiębiorstwa prywatne, choć w mniejszym stopniu niż państwowe, podlegają kontroli ze strony państwa i partii i czy chcą czy nie są elementem chińskiej polityki a często jednym z jej wykonawców.

Advertisements