Nowy Jedwabny Szlak w Kazachstanie

Posted on 24 sierpnia 2017 - autor:

0


Łukasz Sarek

nazarbaev_XiJinping_small

źródło: inform.kz

W opublikowanym w sierpniu raporcie Ośrodka Badań AZji ASzWoj pod tytułem „Chiński projekt „Nowego Jedwabnego Szlaku”. Retoryka a rzeczywistość” jeden z rozdziałów autorstwa Łukasza poświęcony został analizie postępów w realizacji chińskiej inicjatywy Nowego Jedwabnego Szlaku w Kazachstanie i wpływ na kształt kazachsko-chińskich stosunków gospodarczo-politycznych. Poniżej pełny tekst podsumowania analizy.

Zaangażowanie Kazachstanu w projekt Nowego Jedwabnego Szlaku nie przyniosło w ostatnich trzech latach znaczących korzyści gospodarczych. Stworzenie przez Astanę programu gospodarczego komponującego się z założeniami chińskiej inicjatywy oraz podpisanie licznych porozumień o współpracy i realizacji projektów o łącznej oficjalnej wartości ponad 90 mld dolarów nie przełożyło się do tej pory na wzrost chińskich inwestycji bezpośrednich i kazachskiego eksportu do Chin. Trend był odwrotny. Chińskie inwestycje w ostatnich dwóch latach były znacząco niższe niż w poprzednim okresie, podobnie wartość wymiany handlowej. Kazachska nadwyżka w handlu z Chinami skurczyła się wielokrotnie.

Niewątpliwie do takiego stanu rzeczy przyczyniły się czynniki zewnętrzne, takie jak spadek cen ropy naftowej i innych surowców mineralnych (podstawowej części składowej kazachskiej gospodarki i eksportu) oraz członkostwo Kazachstanu w Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUG). Znaczący wpływ miała jednak również wewnętrzna sytuacja w Chinach: spowolnienie gospodarcze, kampanie antykorupcyjne, które szczególnie dotknęły branżę petrochemiczną oraz ostatnie dążenia władz do ograniczenia inwestycji zagranicznych, szczególnie tych dokonywanych przez przedsiębiorstwa państwowe.

Ważnym czynnikiem jest również częściowa rozbieżność między potrzebami i dążeniami Astany a rolą, jaką dla Kazachstanu w ramach NJS widzą Chiny. Administracja Nursułtana Nazarbajewa dąży zmniejszenia zależności gospodarki od wydobycia ropy naftowej i unowocześnienia lub stworzenia przy pomocy zagranicznych inwestorów nowych branż generujących wyższą wartość dodaną. Pekin natomiast pozycjonuje Kazachstan w sieci nowych łańcuchów tworzenia wartości jako dostawcę surowców lub nieznacznie przetworzonych półproduktów, nie wysoce przetworzonych produktów spożywczych, węzła transportowego dla chińskiej ekspansji na zachód i lokalizacji dla chińskich zakładów z branż trapionych nadprodukcją, które jednocześnie są surowcochłonne i obciążają środowisko. Efektem działania powyższych czynników było znaczące zaangażowanie chińskich przedsiębiorstw państwowych w Kazachstanie, co nie zostało zrównoważone przez aktywność przedsiębiorstw prywatnych, które podejmują działalność również w branżach bardziej korzystnych dla rozwoju Kazachstanu.

W dłuższej perspektywie, poza sytuacją wewnętrzną w Chinach, kluczowym wyzwaniem w obustronnej współpracy będzie pogodzenie kazachskich dążeń (tworzenie nowoczesnych gałęzi przemysłu wytwarzających produkty o wysokiej wartości dodanej, konkurencyjnych również na chińskim rynku) z chińskimi potrzebami i wizją NJS. W krótszej perspektywie możliwa jest obustronnie korzystna współpraca w sektorze rolnym i chińskie inwestycje w branżach, w których Kazachstan może zostać wykorzystany jako pomost do chińskiej ekspansji na rynek rosyjski dla ominięcia ceł i innych barier na granicy (EUG).

Z punktu widzenia Polski dalszy rozwój współpracy między Kazachstanem a Chinami, dynamika chińskich inwestycji bezpośrednich oraz struktura i dynamika wymiany handlowej są istotne dla oceny, w jakim stopniu władze w Pekinie są skłonne do akceptacji potrzeb i dążeń innych państw oraz włączenia ich w inicjatywę NJS, a na ile będą forsować swoje interesy ze szkodą dla partnerów.

Cały raport Ośrodka Badań Azji dostępny tutaj:
http://www.cbb.akademia.mil.pl/publikacje-i-projekty-cbb/raport-chinski-projekt-nowego-jedwabnego-szlaku-retoryka-a-rzeczywistosc.html

Reklamy